آموزش برنامه‌ای (به انگلیسی: Programmed instruction)‏ روشی آموزشی انفرادی است که مواد آموزشی را به واحدهایی کوچک تقسیم کرده و بصورت تدریجی و در گام‌های تنظیم‌شده‌ای به دانش‌آموزان ارائه می‌کند. دانش‌آموزان با سرعتی که خود انتخاب می‌کنند این مطالب را گام به گام مطالعه کرده، و پس از تکمیل هر مرحله جهت آزمایش فهم آنها، و قبل از ورود به گام بعد، به یک سؤال امتحانی پاسخ داده، و یا جدولی را پر می‌کنند. آنها بلافاصله پس از دادن امتحان پاسخ صحیح سؤال را مشاهده کرده و یا اطلاعات اضافه‌تری در مورد آن سؤال را دریافت می‌کنند.[

مثال

مشخصات :

 

نام درس :علوم پایه پنجم : مقطع :ابتدایی

موضوع : باکتری ها

اهداف

هدف کلی :

آشنایی فراگیران با باکتریهای موجود در محیط

هدف های جزئی :

محیط زندگی باکتری ها را بشناسند 0

اندازه و شکل های مختلف باکتری ها را بدانند 0

فایده های باکتری ها را بفهمند 0

باکتری های مضر را تشخیص دهند 0

نحوه تولید مثل باکتری ها را درک کنند

هدف های رفتاری :

باکتری ها را از لحاظ تعداد و محل زندگی ، توضیح دهند ( مهارتی )

اندازه و شکل باکتری ها را با رسم اشکال آنها شرح دهند ( مهارتی )

باکتری های مفید و مضر را با هم مقایسه کنند ( مهارتی )

چند نوع از فایده های باکتری ها را نام ببرند ( دانستنی )

نحوه تولید و مثل باکتری ها را نقاشی کنند0

نکات کلیدی :

باکتری ها ، اندازه باکتری ها ، شکل باکتری ها ، فایده باکتری ها ، تولید و مثل باکتری ها ، زیان های باکتری ها

مواد و وسایل مورد نیاز :

میکروسکوپ – تصاویر و اشکال مختلف باکتری ها –انگور – سرکه – گچ – تخته سیاه

فضا و مدل کلاس :

کلاس معمولی درس

روش ها و راهبرد های انتخابی تدریس :

برنامه ای – خطی

راهبرد ایجاد انگیزه :

معلم : با چسباندن تصاویری از انواع باکتری ها روی تابلوی کلاس توجه دانش آموزان را به آنها جلب می کند 0

ارزشیابی تشخیصی :

1 - جلبک ها چه نوع از جاندارانی می باشند ؟

2 - غیر از جلبک ها چه نوع دیگری از جانداران ساده را می شناسید نام ببرید ؟

3 - کدام گروه از جانداران ساده اگر نباشند تقریب همه جانوران ساکن آب از بین می روند ؟

4 - کدام یک از جانداران زیر تک سلولی است ؟

الف) انسان ب) باکتری ج) درخت د ) ماهی

مراحل تدریس :

مرحله اول : استخراج اهداف

معلم با توجه به اهداف درس قاب ها یا کارت های آموزشی را تنظیم می کند 0

مرحله دوم :تعیین نوع آموزش برنامه ای

روش برنامه ای خطی انتخاب می کند

مرحله سوم :ساخت قاب ها یا گام ها

معلم مراحل اجرای روش را بر اساس هدف های درس تنظیم می کند

مرحله چهارم :اجرای گام ها به وسیله دانش آموزان

قبل از انجام کاردانش آموزان ،معلم با راهنمایی کار آنها را تعیین می کند 0

این مجموعه 10 سوال ، که در 20 کارت تهیه شده است

مراحل این روش باید به دنبال هم باشد

هنگام نیاز به کتاب درسی هم مراجعه گردد

اجرای کارت و گام های روش در موضوع علوم :

شماره : 1

فراوان ترین جانوران روی زمین کدامند ؟

الف ) جلبک ها ب ) باکتری ها

شماره : 2

باکتری ها در چه جا هایی زندگی می کنند ؟

شماره :

3

باکتری ها به چه شکل هایی دیده می شوند ؟ نام ببرید ؟

شماره : 4

باکتری ها چه فایده های دارند ؟

(چهار مورد را بیان کنید )

شماره : 5

ضرر های باکتری ها در چیست ؟

شماره: 6

اگر باکتری های تجزیه کننده در طبیعت وجود نداشتند چه می شد ؟

شماره : 7

باکتری ها چگونه تولید مثل می کنند ؟

شماره :8

چه عواملی در سرعت تولید و مثل باکتری ها تا ثیر دارند ؟

شماره : 9

مراحل تقسیم باکتری ها را رسم کنید ؟

شماره : 10

شرایط لازم برای رشد و تولید ومثل باکتری ها چیست ؟

شماره : 11

فراوانترین جانداران روی زمین باکتری ها هستند 0دریک مشت خاک باغچه ،میلیون ها باکتری وجود دارد در هر جا موجود زنده یافت می شود باکتری وجود دارد

محل زندگی باکتری ها ، بعضی در آب بعضی در خاک بعضی ها در داخل یا روی بدن جانوران

و گیاهان زندگی می کنند

شماره : 12

شماره : 13

باکتری ها سه گروه هستند که به شکل های :

1 - میله ای 2 - خمیده 3- کروی دیده می شوند

شماره:14

فایده های با کتری ها عبارت است از :

1 - درست کردن کود

2 - تجزیه بدن موجودات مرده

3 - تبدیل بعضی میوه ها به سرکه

4 - تبدیل شیر به ماست

شماره :15

انواعی از باکتری ها وجود دارند که انسان ،جانوران و گیاهان را بیمار می کنند 0

شماره : 16

اگر باکتری ها ی تجزیه کننده در خاک وجود نداشته باشند بقایای جانوران و گیاهان مرده تجزیه نمی شود و آلودگی ها زیاد می شود و کود موجودات در خاک کم می شود 0

شماره : 17

باکتری ها تولید و مثل می کنند ، از یک باکتری دو باکتری و از دو باکتری چهار باکتری تولید می شود و تقسیم به همین ترتیب ادامه می یابد

شماره : 18

باکتری در محیط های گرم ، سرد، مرطوب ، وتاریکی و عواملی مانند نور زیاد خورشید و در غذا سرعت تولید ومثل آنها کم وزیاد می شود

شماره : 19

شکل زیر مراحل تولید مثل سلول می باشد

شماره : 20

شرایط لازم برای رشد وتولید و مثل باکتری ها :

1 - گرمای مناسب 2 - غذای کافی 3 - تاریکی 4 - رطوبت کافی

ارزشیابی پایانی :

بر اساس روش تدریس در خود تدریس نهفته است

تعیین تکالیف

تکلیف تمرینی :

1 - مراحل تقسیم باکتری ها را رسم شکل نشان دهید 0

تکلیف بسطی وخلاقیتی :

با استفاده از ذره بین و میکروسکوپ چند نوع از باکتری های محیط اطراف خود را تهیه کرده و همراه عکس یا فیلم به کلاس بیاورید 0