تکالیف ارائه شده در کلاس (الگوی آموزشی براون و نمونه کار)
الگوی طراحی منظم آموزشی (الگوی رفتارگرا)
الگوی طراحی منظم آموزشی (الگوی رفتارگرا)
تاریخچه
کتابخانهها سالها قبل از برنامههای دیداری-شنیداری بر پایه مفهوم «ذخیرهسازی» بنا شدند و به عنوان انبار مواد چاپی برای استفاده دانشآموزان مورد استفاده قرار میگرفتند. به تدریج که تکنولوژی توسعه پیدا کرد، مواد و تجهیزات دیداری-شنیداری مورد توجه قرار گرفت. لوحهای شنیداری، اسلایدها و فیلمها احتمالاً اولین موادی بودند که به شدت مورد استفاده قرار گرفتند. معلمان نیز برای بهبود و پربار ساختن شیوههای ارائه مطالب در کلاس درس از این مواد بهرهگیری میکردند. پس از این دوره تغییر فلسفه آموزشی فرارسید. در این مرحله، دیگر توجه اصلی به طرز ارائه مطالب در کلاس درس معطوف نبود، بلکه انفرادی کردن آموزش و شخصی کردن آموزش مورد توجه قرار گرفت. مربیان به درک دقیقتری از نظریههای یادگیری رسیدند و تشخیص دادند، هر دانشآموز به حالتی بهتر از دیگران به یادگیری میپردازد که ممکن است این یادگیری دیداری-شنیداری یا حسی-حرکتی باشد. طی آخرین سالهای قرن 19 و آغاز قرن 20، هدفهای آموزش و پرورش بر مقوله تسلط بر موضوع درس متمرکز شد و به کتاب درسی ارزش زیادی داده شد؛ اما در همین هنگام، نهضت تجربیات آموزشی آغاز شد و به جای موضوع درس، یادگیرنده مورد تاکید قرار گرفت. با تکیه بر کاربرد انواع منابع اطلاعاتی، توسعه کتابخانههای مدارس مورد توجه واقع شد. در سالهای 1970، آموزش انفرادی به یک گرایش اساسی تبدیل شد و ایجاد محیطهای یادگیری به ویژه محیطهای یادگیری انفرادی و از دور به جای محیطهای آموزش بسیار تاکید شد. اکنون اطلاعات و نیازهای اطلاعاتی به سرعت در حال افزایش هستند. کاربران میخواهند در کوتاهترین زمان ممکن و با استفاده از فناوریهای جدید، به اطلاعات دسترسی داشته باشند و محیط باید خود را با این امکانات وفق دهد. میدانید در عصر اطلاعات، سوادی فراتر از انواع سوادها به نام سواد اطلاعاتی ظهور کرده و در این عصر داشتن سواد اطلاعاتی لازم و ضروری است. در شرایطی که فناوری اطلاعات، آموزش را به یادگیری فعال و شخصی تبدیل کرده است، فرآیندی بودن و مبتنی بر حل مسئله بودن به منزلهی رفع اساسی نیازهای پیشآمده مورد تاکید قرار میدهد، مراکز سنتی مواد و منابع آموزشی نیز که پاسخگوی نیازهای سنتی بودند، به مراکز یادگیری جدید مبدل شدهاند تا با برخورداری از امکانات جدید، این فناوری نوپا بتواند درخور و موثر، همزمان، دانش مورد نیاز را در جهت اهداف شناختی و رفتاری به کاربرد (زنگنه، 1390). با توجه به تأکیدی که در حال حاضر بر توسعه سواد اطلاعاتی میشود و اهمیتی که اطلاعات در زندگی و حرفهای دارد، کسب اطلاعات و اندوختن دانش از جمله مهارتهای پایه برای هر فرد به شمار میرود. در صورتی این مهارتها میتواند کسب شود که افراد در محیطی پرورش یابند که یادگیری تشویق شود و دانش و قدرت تفکر از مهارتهای رقابتی آنان به شمار آید؛ بنابراین میتوان پیشنهاد کرد به جای آموزش مستقیم به ایجاد مرکز منابع یادگیری اقدام کنیم تا اجبار در یادگیری به لذت از یادگیری (در صورت رفع نیاز) تبدیل شود، بدون آن که آموزش و یادگیری به معلم و مدرسه محدود شود (افضلنیا، 1384).
http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=c29c5ab68be074c0301470200563964f
نمونه ای از طرح درس بر اساس الگوی طراحی آموزشی جیمز براون
1-ماده درسی: تاریخ ایران و جهان1
2- پایه: دوم انسانی
3- هدف کلی درس: آشنایی با فرهنگ و تمدن ایران و چگونگی تأسیس دولت هخامنش
4- موضوع درس: هخامنشیان
5- زمان: 90 دقیقه
6- منابع: تاریخ ایران و جهان1
الگوی طراحی منظم آموزشی
|
اين نوع از طراحى به آموزش بصورت يک نظام يا سيستم نگاه مىکند، بنابراين تعامل و يا کنش و واکنش و يا تأثير متقابل عناصر نظام تربيتى نظير فراگير، معلم، برنامه، وسايل و غيره بر يکديگر را مدنظر قرار مىدهد. با اين وجود بايستى براى طراحى از الگويى تبعيت نمود تا براساس اين روش تهيه و تنظيم شده باشد. |
|
يکى از الگوهايى که مىتواند براى طراحى منظم آموزشى مورد استفاده قرار گيرد توسط جيمز براون و همکاران او ارائه شده است. طرح حاضر ساختار کلي، مراحل و اجزاى مختلف الگو را نشان مىدهد: |
فناوری اطلاعات و ارتباطات چیست؟
در پنجاه سال گذشته بروز تحولات گسترده در زمینه کامپیوتر و ارتباطات، تغییرات عمده ای را در عرصه های متفاوت حیات بشری به دنبال داشته است. انسان همواره از فناوری استفاده نموده و کارنامه حیات بشری مملو از ابداع فناوری های اطلاعات و ارتباطات که از آنان به عنوان فناوریهای جدید و یا عالی، یاد می شود بیشترین تاثیر را در حیات بشری داشته اند.
دنیای ارتباطات و تولید اطلاعات به سرعت در حال تغییر بوده و ما امروزه شاهد همگرایی آنان بیش از گذشته با یکدیگر بوده، بگونهای که دادهها و اطلاعات بسرعت و در زمانی غیرقابل تصور به اقصی نقاط جهان منتقل و در دسترس استفاده کنندگان قرار میگیرد.
آموزش برنامهای (Programmed instruction): روشی آموزشی انفرادی است که مواد آموزشی را به واحدهایی کوچک تقسیم کرده و بصورت تدریجی و در گامهای تنظیمشدهای به دانشآموزان ارائه میکند. دانشآموزان با سرعتی که خود انتخاب میکنند این مطالب را گام به گام مطالعه کرده، و پس از تکمیل هر مرحله جهت آزمایش فهم آنها، و قبل از ورود به گام بعد، به یک سؤال امتحانی پاسخ داده، و یا جدولی را پر میکنند. آنها بلافاصله پس از دادن امتحان پاسخ صحیح سؤال را مشاهده کرده و یا اطلاعات اضافهتری در مورد آن سؤال را دریافت میکنند.
چگونه فرآيند آموزش را طراحي کنيم؟
تدريس[Teaching] چيست؟
از تدريس، همانند يادگيري، تعريفهاي مختلفي ارائه شده است. بعضي، تدريس را «بيان صريح معلم درباره آنچه بايد ياد گرفته شود» مي دانند و گروهي ديگر تدريس را «همورزي متقابلي مي \دانند که بين معلم، دانش آموز و محتوا در کلاس درس جريان دارد.» عدّه ي زيادي از مربيان و متخصصان آموزش و پرورش، تدريس را «فراهم آوردن موقعيت و فرصتهايي که يادگيري دانش آموزان را تسهيل کند»، ناميده اند. از بررسي مجموعه ي تعاريف ارائه شده مي توان نتيجه گرفت که «تدريس، فعاليتي تعاملي و منظم و هدفمند بين معلم و دانش آموز به منظور تسهيل يادگيري است.» (شعباني،1382).
عوامل اصلي چنين فعاليتي عبارتند از: طراحي، اجرا و ارزشيابي. طراحي پايه و اساس اصلي اين فرآيند است که دو عامل ديگر يعني اجرا و ارزشيابي بر آن استوار هستند و تحقق مطلوب آنها وابسته به کيفيت طراحي آموزشي است
تكنولوژي آموزشي عبارتست از: " مجموعه روشها و دستورالعملهايي كه با استفاده از يافته هاي علمي براي حل مسائل آموزشي اعم از طرح، اجرا و ارزشيابي در برنامه هاي آموزشي بكار گرفته مي شود."(فردانش،1372،ص16)
كميته مخصوص تكنولوژي آموزشي در آكادمي ملي ،مهندسي آمريكا،تكنولوژي آموزشي را به اين طريق تعريف مي كند:
" مجموعه اي از معلومات ناشي از كاربست علوم آموزشي و فراگيريي در زمان حقيقي كلاس درس ، همراه با ابزار و روشهايي كه كاربست علوم نامبرده در بالا را تسهيل مي كنند." (موفقيان،1353،ص 26)
كاملترين و جامع ترين تعريف براي تكنولوژي آموزشي توسط " جيمز بروان " و همكاران او در كتاب تكنولوژي آموزشي رسانه ها و روشها يی صورت آمده است:" تكنولوژي آموزشي فراتر از كاربرد ابزار و وسايل است. بدين ترتيب تكنولوژي آموزشی بيشتر از مجموعه قسمتهاي مختلف تشكيل دهنده آن است آن عبارتست از روش منظم، طراحي، ارزيابي كل فرايند تدريس و يادگيري با استفاده از هدفهاي بخصوص و بهره گيري از يافته هاي پژوهش درروانشناسي و ارتباط انساني و بكار گيري تركيبي از منابع انساني و غير انساني به منظور ايجاد يادگيري موثر تر ،عميق تر وپايدار تر".(احديان،1374،ص 23)
دوستان عزیز فایل آشنایی با مراکز مواد و منابع یادگیری را میتوانید از این سایت دریافت کنید.
http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=5f796ddf70b4b1258bb1e3884fc2cb60
در این الگو؛ فراگیر هسته ی اصلی توجه و فعالیت معلم است.
|
اين نوع از طراحى به آموزش بصورت يک نظام يا سيستم نگاه مىکند، بنابراين تعامل و يا کنش و واکنش و يا تأثير متقابل عناصر نظام تربيتى نظير فراگير، معلم، برنامه، وسايل و غيره بر يکديگر را مدنظر قرار مىدهد. با اين وجود بايستى براى طراحى از الگويى تبعيت نمود تا براساس اين روش تهيه و تنظيم شده باشد. |
|
يکى از الگوهايى که مىتواند براى طراحى منظم آموزشى مورد استفاده قرار گيرد توسط جيمز براون و همکاران او ارائه شده است. این توجه به جهت شناخت کامل فراگیر یا فراگیران از نقطه نظر استعداد؛ علایق؛ توانایی ها نظایر آن هاست. |