-برنامه هاي بسیار متنوعی نظیر "بچه وروجک" ساخته شرکت برو در باند، به کودکان امکان می دهد تا نقاشی ها یا داستان هایی را خلق کنند و یا بازي هایی را ارائه می دهند که کودکان را به تاریخ یا جغرافیا علاقه مند می سازند.

-برنامه آموزشی دیدررابیت به کودکان کمک می کند تا مهارت هایی از قبیل تشخیص کلمات را با خود تمرین کنند.

-کودك، بدون کثیف کردن خود، لباس ها و اطراف، می تواند به راحتی نقاشی بکشد و رنگ ها را عوض کند. مثلاً، اگر کودك از رنگ سبز لباس نقاشی اش خوشش نیامد، به کامپیوتر فرمان می دهد رنگ قرمز کن، و اگر رنگ قرمز رضایت او را فراهم نکرد، رنگ آبی و...

-مفاهیم و مبانی ریاضیات را با کمک شکلهاي کودکانه به کودك آموزش می دهد.

-به نظر بعضی از پزشکان، بازي هاي رایانه اي به کودکان کمک می کند که زودتر سلامت خود را باز یابند و به داروهاي مسکن کم تر نیاز پیدا کنند.

-بازي هاي رایانه اي همچنین به کودکان مبتلا به امراض، مثلا "فلج مغز" یا نارسایی مربوط به تشخیص کلمات کمک می کند.

-به عقیده یک دکتر روان شناس، بازي هاي رایانه اي بچه ها را وارد دنیایی می کند که اختیارش در دست آنهاست و به همین دلیل کودکان از این بازي ها لذت فراوانی می برند.

-باعث هماهنگی چشم و دست و پرورش عضلات ظریف کودك می شود.

-براي معلولان و پر کردن اوقات فراغت آنان وسیله کمک آموزشی مناسبی است.

ب- معایب بازي هاي رایانه اي

- آسیب هاي جسمانی

-چشمان فرد، به دلیل خیره شدن مداوم به صفحه نمایش رایانه، به شدت تحت تاثیر نور قرار می گیرد و دچار عوارض می شود. تحقیقات نشان داده است که نوجوانان چنان غرق بازي می شوند که توجه نمی کنند به قدرت بینایی و ذهنی شان تا چه اندازه فشار می آورند.

-اعصاب نوجوان، به علت درگیر شدن شدید او در ماجرا، فشار زیادي را بر او وارد می آورد.

-به دلیل این که کودك تا ساعت ها در وضعیتی ثابت می نشیند، ستون فقرات و استخوان بندي او دچار اشکال و در نتیجه به آرتروز مبتلا می شود .همچینن، احساس سوزش و سفت شدن گردن، کتف ها و مچ دست از دیگر عوارض کار به نسبت ثابت و طولانی مدت با رایانه است.

-هیجان دایم در حین بازي بر سازواره ي فرد اثر می گذارد و براي دستگاه گردش خون و گوارش او تاثیرهاي منفی دارد . این هیجانات کاذب همچنین سلامت روانی کودك را به خطر می اندازد.

-پوست فرد همواره در معرض بمباران پرتوهایی قرار می گیرد که از صفحه نمایشگر رایانه ساطع می شود.

-ایجاد تهوع و سرگیجه، به ویژه در کودکان و نوجوانانی که زمینه صرع دارند، از دیگر عوارض این بازي هاست.

-به نظر بعضی از متخصصان اعصاب و روان، بازي هاي پرهیجان رایانه اي که در طی آن صفحه نمایشگر رایانه، پی در پی از فلاش ها و شعاع هاي خیره کننده نوري پوشیده می شود، در نوجوانان که از نظر عصبی ضعیف اند و براي ابتلا به صرع آمادگی دارند، هیجانات شدید عصبی پدید می آورد.

به گفته پزشکان، علت عمده ناراحتی مربوط به کسانی می شود که به نور حساسیت دارند و تحمل تغییر مداوم شدت و ضعف نور در بازي هاي رایانه اي براي آنان مشکل است.

به گفته انجمن بیماران صرع انگلیس، در حدود یک درصد از کودکان غیر مبتلا به بیماري صرع، به نور حساسیت دارند، در حالی که به نور حساسیت دارند و تحمل تغییر مداوم شدت و ضعف نور در بازي هاي رایانه اي براي آنان مشکل است.

ب-آسیب هاي روانی – تربیتی بازي هاي رایانه اي

-1 تقویت حس پرخاشگري

مهم ترین مشخصه ي بازي هاي رایانه اي، حالت جنگی اکثر آنهاست و این که فرد، براي رسیدن به مرحله ي بعدي بازي، باید با نیروهاي به اصطلاح دشمن بجنگد .استمرار چنین بازي هایی کودك را پرخاشگر و ستیزه جو بار می آورد و او سعی می کند با زور و تهاجم به خواسته هایش برسد. خشونت و سکس مهم ترین محرکه هایی است که در طراحی » : مجید قادري، مدیر مرکز سرگرمی هاي سازنده ي کانون پرورش فکري می گوید جدیدترین و جذاب ترین بازي هاي رایانه اي به حد افراط از آن استفاده می شود. چهره هاي معروف هالیوود که در فرهنگ ما انسان ها ضد ارزش وغیراخلاقی هستند، در این بازي ها به صورت قهرمان هاي شکست ناپذیر جلوه نمایی می کنند

-2 انزوا طلبی:

کودکانی که به طور دام به این بازي ها مشغول اند، درونگرا می شوند، در جامعه منزوي اند و در برقراري ارتباط اجتماعی با دیگران ناتوان. این روحیه ي انزواطلبی باعث می شود که کودك از گروه همسالان جدا شود که این خود، سرآغازي است براي بروز ناهنجاري هاي دیگر.

-3 تنبل شدن ذهن:

در این بازي ها، به دلیل این که کودك و نوجوان اغلب با ساخته ها و برنامه هاي دیگران به بازي می پردازد و کم تر امکان دخل و تصرف در آنها را دارد، حالت انفعال در او پدید می آید و اعتماد به نفس وي در برابر ساخته ها و پیشرفت دیگران متزلزل می شود

تصور بیشتر خانواده ها این است که در بازي هاي رایانه اي فرد در بازي مداخله ي فکري مداوم دارد. » : مرکز سنجش برنامه اي صدا و سیما، می گوید این مداخله، فکري نیست، این بازي ها سلول هاي مغزي را گول می زنند و از نظر حرکتی نیز، این بازي ها، فقط چند انگشت کودك راحرکت می دهند. ما هرچه در این مسیر حرکت کنیم و بازي ها را گسترش دهیم، انسان هایی را تحویل جامعه خواهیم داد که سرخورده، افسرده،

غیرمتحرك و غیرسازنده اند .خوداتکایی آنان بسیار کم خواهد بود و ابتکار عمل نخواهند داشت. در حالی که براي جامعه ، به انسان هایی خلاق، مبتکر و متفکر نیاز داریم .

-4 تأثیر منفی در روابط خانوادگی:

با توجه به این که زندگی در عصر حاضر در کشور ما نیز به سوي ماشینی شدن پیش می رود و در بعضی از خانواده ها زن و مرد هر دو کارمندند و یابرخی از مردان ممکن است بیش از یک شغل داشته باشند، خود به خود روابط عاطفی و در کنار هم بودن خانواده کم تر می شود. با وجود تلویزیون به عنوان جعبه ي جادویی، شمار فراوانی از همین وضع ناراضی بودند و شکایت داشتند که روابط خانوادگی سرد شده است. حالا که جعبه ي جادویی دیگري با جذبه ي سحرآمیزتري به نام رایانه نیز در کنار جعبه ي جادوي پیشین قرار گرفته، مشکلات دو چندان شده است. شکایت خانواده ي دیگر این است که در تعطیلات تابستانی قصد مسافرت داشتند و مخارج و مقدمات آن نیز از پیش تأمین شده بود، اما اشتغال بیش از حد و علاقه مندي بچه ها به بازي رایانه اي، آنان را از این تفریح سالم و مفرح محروم کرد.

-5 افت تحصیلی:

به دلیل جاذبه ي محسور کننده ي این بازي ها براي کودکان و نوجوانان، آنان وقت زیادي را صرف این گونه بازي ها می کنند . در واقع آنان انرژي عصبی و روانی خویش را به مصرف این بازي می رسانند و با چشمان و ذهنی خسته از بازي دست می کشند.

منبع

برگرفته از مقاله: مزایا و معایب رایانه و بازیهاي رایانه اي نویسنده: شاهدخت رفیعی.

- صادقيان، عفت. تأثير كامپيوتر و اينترنت بر كودكان و نوجوانان